Công ty con tại Việt Nam thường xuyên nhập khẩu nguyên liệu, hàng hoá từ chính công ty mẹ ở nước ngoài — đây là giao dịch liên kết, chịu sự giám sát riêng của cơ quan thuế nhằm đảm bảo giá mua bán phản ánh đúng giá thị trường, không dùng để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài né thuế.
Khi hai bên trong giao dịch mua bán có quan hệ sở hữu/kiểm soát lẫn nhau (công ty mẹ — công ty con, các công ty cùng tập đoàn), giá cả không hoàn toàn hình thành theo quy luật cung cầu độc lập như giao dịch với bên thứ ba — đây gọi là giao dịch liên kết. Nếu công ty mẹ nước ngoài bán nguyên liệu cho công ty con Việt Nam với giá cao bất thường (hoặc công ty con bán ngược lại với giá thấp bất thường), lợi nhuận thực chất bị dịch chuyển ra khỏi Việt Nam, làm giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tại Việt Nam — đây chính là hành vi chuyển giá mà cơ quan thuế nhắm tới kiểm soát.
| Điều kiện | Ngưỡng áp dụng |
|---|---|
| Tổng doanh thu trong kỳ tính thuế | Từ 200 tỷ đồng trở lên |
| Tổng giá trị giao dịch liên kết trong kỳ | Từ 50 tỷ đồng trở lên |
Doanh nghiệp đáp ứng đồng thời cả hai điều kiện trên phải lập, lưu giữ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết gồm: Hồ sơ quốc gia (thông tin về doanh nghiệp và giao dịch liên kết tại Việt Nam), Hồ sơ toàn cầu (thông tin về tập đoàn đa quốc gia), và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (với tập đoàn đạt ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu theo quy định).
Cơ quan thuế yêu cầu doanh nghiệp chứng minh giá giao dịch với công ty mẹ/công ty liên kết tương đương với giá mà các bên độc lập, không liên kết sẽ giao dịch trong điều kiện tương tự. Doanh nghiệp cần chuẩn bị dữ liệu so sánh (giao dịch với bên độc lập của chính công ty, hoặc dữ liệu thị trường của các giao dịch tương đồng) để chứng minh mức giá áp dụng là hợp lý.
Lưu ý: trị giá khai báo hải quan khi nhập khẩu (trị giá tính thuế nhập khẩu) và giá giao dịch liên kết dùng để xác định thuế thu nhập doanh nghiệp là hai khái niệm liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất — cơ quan hải quan có thể kiểm tra trị giá khai báo theo phương pháp trị giá giao dịch riêng, độc lập với việc cơ quan thuế xem xét hồ sơ giá giao dịch liên kết sau đó. Doanh nghiệp FDI có giao dịch nhập khẩu thường xuyên từ công ty mẹ cần phối hợp cả hai đầu mối (hải quan khi nhập khẩu, thuế khi quyết toán) để đảm bảo tính nhất quán giữa các hồ sơ.
📞 Doanh nghiệp FDI của bạn có giao dịch nhập khẩu thường xuyên với công ty mẹ nước ngoài và cần rà soát thủ tục hải quan liên quan? Liên hệ Admin để được hỗ trợ trực tiếp.
Liên hệ Admin: Zalo 0979 658 811*Nội dung phân tích mang tính tham khảo dựa trên Nghị định 132/2020/NĐ-CP tại thời điểm đăng bài, KHÔNG phải tư vấn pháp lý/thuế chính thức và không có giá trị pháp lý. Nghĩa vụ lập hồ sơ giá giao dịch liên kết cụ thể cần xác nhận với kế toán thuế/chuyên gia giá chuyển nhượng trước khi áp dụng.